chodzić

1. Chodząca cnota, cnotliwość, dobroć, powaga, uczciwość itp. «o człowieku godnym, dobrym, rozsądnym, uczciwym itp.»: Moja teściowa, kobieta niezwykle energiczna i uczynna, uchodzi we wsi (...) za chodzącą dobroć. PorD 5/1999.
2. Chodząca kronika, encyklopedia «o człowieku wszechstronnie wykształconym, znającym się na czymś lepiej niż inni; erudyta»: Był chodzącą encyklopedią Beskidu Sądeckiego. AM 1998.
3. przestarz. Chodzić, iść, pójść itp. po prośbie, po proszonym (chlebie), na żebry «żebrać»: Chata spłonęła, a żona z dziećmi poszła w świat, na żebry. LitL 3/1957.
4. Chodzić jak struty «być bardzo przygnębionym, zmartwionym»: Chodzę dziś cały dzień jak struty. Przybity i pochmurny. Rosja zdobyła mistrzostwo świata (...). L. Tyrmand, Dziennik.
5. Chodzić, kręcić się, zakręcić się koło czegoś, koło (swoich, czyichś) spraw, interesów itp. «starać się załatwić swoje (czyjeś) sprawy, interesy, zabiegać o coś»: Umie chodzić koło interesów i zdaje się, że jej głowa dorabia to, na co nie wystarcza pensja jej męża. A. Jambor, Stenogramy.
6. Chodzić na rzęsach «urządzać awantury po pijanemu»: W czterdziestym czwartym na wiosnę? Pamiętam. Wlałeś się strasznie. – A ty się nie wlałeś? Wszyscy chodziliśmy na rzęsach. J. Andrzejewski, Popiół.
7. książk. Chodzić od Annasza do Kajfasza «wędrować od jednego urzędu (człowieka) do drugiego, bezskutecznie usiłując załatwić jakąś sprawę»: Chodzę od Annasza do Kajfasza, ale bez poręczenia żaden bank nie chce ze mną gadać. Roz tel 2002.
8. Chodzić za kimś jak cień «nieustannie komuś towarzyszyć, nie opuszczać go ani na chwilę»: Dlaczego chodzicie za mną jak cień? (...) Boimy się, żeby pan znowu gdzieś nie zniknął. Z. Nienacki, Strachy.
9. Coś chodzi w parze z czymś «coś towarzyszy czemuś, łączy się, pozostaje z czymś w związku»: (...) smutek nierzadko chodzi w parze z tłumioną agresją. A. Kępiński, Melancholia.
10. Coś (pieniądze) piechotą nie chodzi «coś (pieniądze) nie jest łatwe do zdobycia»: Tysiąc trzysta piechotą nie chodzi (...). Muszę uzbierać trochę na pewien cel. E. Redliński, Szczurojorczycy.
11. Dreszcz, mróz chodzi komuś po kościach, po plecach, po skórze; ciarki, mrówki chodzą komuś po plecach
a) «dreszcze kogoś przenikają, wstrząsają kimś, dają się odczuć w kościach, plecach»: Chyba mam gorączkę, dreszcze mi po plecach chodzą i łeb mi po prostu pęka. Roz tel 1997.
b) «ktoś się bardzo boi»: Ciarki mi po plecach chodzą jak go widzę, on zawsze musi powiedzieć coś złośliwego, wstrętny facet. Roz tel 1997.
Chodząca metryka zob. metryka 1.
Chodzący kościotrup zob. kościotrup.
Chodzić bez portek zob. portki 1.
Chodzić jak błędna owca zob. owca 1.
Chodzić jak (koń) w kieracie zob. kierat.
Chodzić jak na sznurku zob. sznurek 1.
Chodzić jak senna mucha zob. mucha 7.
Chodzić jak we śnie zob. sen 2.
Chodzić koło kogoś na palcach zob. palec 1.
Chodzić komuś po głowie zob. głowa 23.
Chodzić krętą drogą, krętymi drogami zob. droga 9.
Chodzić (mocno, twardo) po ziemi zob. ziemia 1.
Chodzić od drzwi do drzwi zob. drzwi 1.
Chodzić pod wierzchem zob. wierzch 1.
Chodzić pod żaglami zob. żagiel 1.
Chodzić po kominkach, na kominki zob. kominek.
Chodzić prostą drogą zob. droga 3.
Chodzić rakiem zob. rak 3.
Chodzić spacerkiem zob. spacerek.
Chodzić spać (razem) z kurami zob. kura 2.
Chodzić stadami zob. stado.
Chodzić swoją, własną drogą, swoimi, własnymi drogami zob. droga 10.
Chodzić u kogoś na pasku, na czyimś pasku zob. pasek.
Chodzić w glorii (czegoś) zob. gloria.
Chodzić w łatach zob. łata 2.
Chodzić za kimś jak cielę za krową zob. cielę 1.
Chodzić za (swoją, własną) potrzebą zob. potrzeba 1.
Chodzić z brzuchem zob. brzuch.
Chodzić z głową w chmurach zob. chmura 1.
Chodzić z kąta w kąt zob. kąt 1.
Coś chodzi jak w zegarku zob. zegarek 1.
Coś chodzi komuś po głowie zob. głowa 9.
Iść tam, gdzie król piechotą chodzi zob. piechota.
Jeśli chodzi o ścisłość zob. ścisłość.
(Ktoś) chodzi jakby kij połknął zob. kij 3.
Ktoś chodzi jak ścięty zob. ściąć 3.
Ktoś chodzi jak w zegarku zob. zegarek 3.
Ktoś nie wie, po jakim świecie chodzi zob. świat 15.
Róbmy rząd i chodźmy stąd! zob. I rząd 2.
(Z bólu) chodzić po ścianach zob. ściana 9.
Ziąb chodzi komuś po kościach, po krzyżu, po plecach zob. ziąb.

Słownik frazeologiczny . 2013.

Look at other dictionaries:

  • chodzić — I {{/stl 13}}{{stl 8}}cz. ndk VIIb, chodzićdzę, chodzićdzi, chodź {{/stl 8}}{{stl 20}} {{/stl 20}}{{stl 12}}1. {{/stl 12}}{{stl 7}} o człowieku i zwierzętach: poruszać się bez określonego kierunku za pomocą nóg w taki sposób, że jedna z nich (lub …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • chodzić — ndk VIa, chodzę, chodzisz, chodź, chodził 1. «przenosić się z miejsca na miejsce, udawać się dokądś stawiając kroki, stąpając» Chodzić lekko, szybko, pieszo, piechotą. Chodzić na palcach, energicznym krokiem. Chodzić po lesie, po górach. Chodzić… …   Słownik języka polskiego

  • chodzić — 1) (O urzązeniach mechanicznych) Działać; pracować Eng. (Of mechanical appliances) To function; to operate 2) To have a particular price at a given moment 3) (Zwłaszcza o nastolatkach) Być w stałym związku, zwłaszcza z osobą przeciwnej płci Eng.… …   Słownik Polskiego slangu

  • chodzić [iść i syn.] jak ślimak — {{/stl 13}}{{stl 7}} chodzić bardzo wolno, ślamazarnie : {{/stl 7}}{{stl 10}}Ktoś chodzi, idzie, wlecze się jak ślimak. {{/stl 10}} …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • chodzić [iść, pójść] po prośbie — {{/stl 13}}{{stl 7}} żebrać, utrzymywać się z jałmużny : {{/stl 7}}{{stl 10}}W ostatnich latach życia musiał chodzić po prośbie, aby nie umrzeć z głodu. {{/stl 10}} …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • chodzić [iść] ślad w ślad [trop w trop] — {{/stl 13}}{{stl 8}}{za kimś, za czymś} {{/stl 8}}{{stl 7}} chodzić (iść) za kimś, za czymś tą samą drogą, w bardzo małej odległości {{/stl 7}} …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • chodzić jak błędna owca — {{/stl 13}}{{stl 7}} chodzić bez celu, nie wiedząc, co robić, być zagubionym : {{/stl 7}}{{stl 10}}Chodzisz po domu jak błędna owca, zamiast się wziąć do jakiejś roboty. {{/stl 10}} …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • chodzić jak błędny — {{/stl 13}}{{stl 7}} chodzić bez celu, nie wiedząc, co dalej robić, będąc w bardzo złym stanie psychicznym {{/stl 7}} …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • chodzić [kłaść się] spać z kurami — {{/stl 13}}{{stl 7}} chodzić spać bardzo wcześnie, zaraz po zmierzchu : {{/stl 7}}{{stl 10}}Co to, chodzicie spać z kurami, że nie możecie posiedzieć u nas dłużej? {{/stl 10}} …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • chodzić po świecie — {{/stl 13}}{{stl 7}} żyć, istnieć : {{/stl 7}}{{stl 10}}Po jakim ty chodzisz świecie? Nikt nie wie, jak długo będzie chodzić po świecie. {{/stl 10}} …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

Share the article and excerpts

Direct link
Do a right-click on the link above
and select “Copy Link”

We are using cookies for the best presentation of our site. Continuing to use this site, you agree with this.